میراث داران خط و خوشنویسی در تبریز | ناصر بهنژاد

میراث داران خط و خوشنویسی در تبریز | ناصر بهنژاد
 آبان ۲, ۱۳۹۹  goroob online  7 هنر
میراث داران خط و خوشنویسی در تبریز | ناصر بهنژاد

میراث داران خط و خوشنویسی در تبریز | ناصر بهنژاد

در آغاز زمستان 1398 به همراه خانم دکتر مینو امیر قاسمی- استاد دانشگاه- جهت مشاوره انجام همکاری در یک پروژه ادبی و فرهنگی سترگی، در جمع آوری موضوعات تاریخی کهن شهر تبریز، به دفتر خوشنویسی جناب استاد یونس نصیری- رئیس انجمن خوشنویسان تبریز- رفتیم. استاد نصیری را قریب به 10 سال است که می شناسم و افتخار و سعادت آشنایی شان نصیبم شده و مفتخرم که دخترم نیز یکی از هنرجویان استادی فرهیخته میباشد. در اثناء صحبت هایمان، استاد نصیری به موضوع دردآور و گزنده ای اشاره کردند که از لحاظ روحی خیلی آزار دهنده و دلگیر کننده بود و غمی بر اندوه هایمان افزود که چه جفاها و کم لطفی هایی که حتی در عرصه خطاطی و هنر خوشنویسی و اجحاف هایی که تعمدا در حق تبریز جور شده است.
ایشان نمونه عیانی را اشاره کردند، موالنا میرعلی تبریزی )ظهیرالدین( یکی از خداوندگارانهنر خوشنویسی و واضع خط نستعلیق هستند. این که دست ها، افراد و جریاناتی در تالش هستند که نام میرعلی تبریزی را با مقام و عنوان واضع و مبدع خط نستعلیق از حافظه تاریخی زدوده و یا حداقل کمرنگ تر نمایند.
همان حال تصمیم گرفتم که در حد وسع و توانم وجیزه ای را تهیه کنم:
یکی دیگر از سالطین هنر آذربایجان، عالوه بر این که از نام آوران و دانشمندان علوم و هنر فاخر موسیقی و یکی از قلل صاحبان رساالت موسیقیایی هستند، همچنین یکی از خطاطان و خوشنویسان و کاتبان مبرز و به نام و ستاره ای در آسمان کتابت، معلم ثانی هنر موسیقی بعد از فارابی )معلم اول در موسیقی(، موالنا عبدالمومن صفی الدین ارموی می باشند.
عبدالمومن صفی الدین بن یوسف بن فخار ارموی، موسیقی دان بزرگ )صاحب رسائل( وخوشنویس و ادیب آذربایجانی است که در قرن هفتم می زیسته است. والدت ایشان در 613ق و درگذشت وی نیز در 693ق اتفاق افتاده است.
علی رغم همه شهرتی که ارموی در هنر خوشنویسی کسب نموده و توصیف های گوناگونی که معاصران و متاخرین نزدیک به زمان وی در تالیف خود از خط و خوش نویسی وی ارائه داده اند، متاسفانه جز نسخه ای از کتاب شرفیه، اثر دیگری از وی موجود نیست. اگرچه ارموی در میان اهل هنر شناخته شده و مشهور است و در هر نوشته ای که به تاریخ و پیشینه موسیقی شرق می پردازند به ناچار به شخصیت و آرا و فتوای وی اشاره می کنند، اما علیرغم همه شهرت، اعتبار و جایگاهی که ارموی در هنر موسیقی و خوشنویسی کسب کرده اند، آن گونه که شایسته است در منابع موجود به شرح و معرفی احوال او پرداخته نشدهآگاهی از زوایای مختلف زندگی ایشان بسیار محدود است )ارموی در هنر خوشنویسی به تربیت شاگردانی نیز پرداخت(.در باره میرعلی تبریزی همچون سایر هنرمندان سده هشتم اطالعات اندک و بیشترموقوف به چند اشاره موخر است. مخترع خط نستعلیق حضرت استادی و قله الکتابی خواجه
ظهیرالدین میر علی تبریزی بوده اند و انتشار این سلسله را از ایشان تجاوز داده و به دیگرینمی توان رساند. نستعلیق عروس خطوط که زیبایی اش در صور گوناگون پدیدار گشته، ترکیبی از خط نسخ و تعلیق است که توسط میر علی تبریزی تدوین و تکوین و ابداع شده است. تعلیق اولین خطی که واضع آن خوشنویسان ایرانی و از ابداعات ایرانیان که شباهت به خطوط باستانی ایرانی یعنی پهلوی اوستایی دارد.
میر )نویسنده، کاتب، میرزا( علی سلطانی فرزند حسن تبریزی از مشاهیر دوره کشورداری امیر تیمور گورکان و فرزند وی شاهرخ تیموری بود. توجه ویژه تیموریان به علم و هنر علی الخصوص توسط بایسنقر میرزا فرزند شاهرخ نوه تیمور که یکی از بااستعدادترین و بافرهنگ ترین شاهزادگان تیموری بودند.
والدت میر علی در 770 ق در تبریز بود که ایشان در سال 850 ق در تبریز دیده از جهان فرو بسته و در مقبره الشعرا سرخاب تبریز به خاک سپرده می گردد.
زمانی که خط نستعلیق در بغداد رونق یافت، دو میر علی تبریزی می زیسته اند، یکی میر علی بن حسن تبریزی و دیگری میر علی بن الیاس باورچی تبریزی. بعد از میر علی، پسرش در این خط از سرآمدان دوران شد.
شهر تبریز است و دارم دل بر آن
دلبرانش دل برند از دلبران
خاک سرخاب است کحل دیدگان
قره العین است، آذربایجان


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

© تمامی حقوق متعلق یه نشریه می باشد

طراحی سایت ، فرابین پندار تبریز

مجله غروب آنلاین