مهندسی معکوس صادرات قالی ایران

مهندسی معکوس صادرات قالی ایران
 مهر ۱۸, ۱۴۰۰  goroob online  دیدگاه , اقتصاد , انجمن , منتخب
مهندسی معکوس صادرات قالی ایران

علی سلیمانی، رئیس داره فرش سازمان صنعت؛ معدن و تجارت استان آذربایجان شرقی

پتانسیل های آشکار فرش دستبافت و ظرفیت های پنهان بخش دولتی و بخش خصوصی

قبل از ورود به بحث اصلی، آشکار است که موضوع مهندسی معکوس در تولید اتفاق می افتد اما برای هر موضوعی سخت؛ شاید بتوان از شیوه معکوس آن عمل کرد. به عبارتی شاید با بومی سازی مهندسی معکوس در کارکردهای آن و با شرایط حاضر کشور به سمت مبارزه با شرایط سخت پیش برویم. واقعیت این است که ما دیگر نباید به شیوه های آسان در مسیر صادرات فکر کنیم بلکه با بومی سازی شیوه های سخت صادراتی برای سهل سازی آنها تلاش کنیم. امروزه مسیر ناهموار صادرات قالی از مسیر همکاری جمعی و به اشتراک گذاری تجربیات همدیگر میسر می گردد. مهندسی معکوس یعنی تلاش سخت و افزایش همه جانبه فعالیت ها در داخل و خارج از کشور؛ شناسایی کلیه افراد ذی نفوذ سیاسی و اقتصادی در حوزه قالی و غیر فرش و تجمیع کلیه ظرفیت های  فکری؛ تجربی؛ مالی و بهره مندی گروهی از آنها در مسیر افزایش فروش و صادرات قالی ایران بدست می آید. به ناچار زمان فعالیت انفرادی و صرفا سودجویی فردی در وضعیت  فعلی فرش به اتمام رسیده و کارکرد خود را از دست داده است. هر چند تامین منافع از اولویت های اولیه هر تاجر و بازرگانی تلقی می گردد اما چشم انداز آینده موفق قالی؛ صرفا از مسیر اشتراک گذاری عمومی تجارب و همکاری گروهی امروزی میسر می باشد. لذا بر تشکل های صادراتی قالی ایران فرض است رهبری مهندسی معکوس را با تکیه بر توان موجود و شناسایی راههای ابهام آمیز در داخل و خارج از کشور بر نامه ریزی و اجرایی کنند. قطعا بسیاری از صادرکنندگان فرش در خارج از کشور مستقر بوده و در داخل نیز افراد توانمند وجود دارد. عدم نگاه منفعل به جریانات روز؛ برنامه ریزی بر اساس شناخت و تحلیل رفتار های سیاسی؛ پیگیری مستمر روزانه رفع موانع تولید و صادرات از طریق تشکل های صادراتی در استفاده از توان افراد توانمند در صادرات قالی راهگشا خواهد بود.

تحریم های بین المللی شرایطی را در کشور به وجود آورده که نیازمند استفاده حداکثری از پتانسیل نهادهای دولتی و غیردولتی می باشد اما برای بهره مندی از این ظر فیت ها؛ ضرورت دارد اقدامات کارشناسی و پژوهشی گسترده به عمل آید. خوشبختانه اشخاص حقیقی و حقوقی هر کدام به صورت انفرادی راههای گوناگونی برای برون رفت از تحریم ها پیدا می کنند اما در این وادی به قطع یقین نیازمند تجمیع کلیه ظرفیت های فکری و عملیاتی در یک مسیر واحد می باشیم. فرش دستبافت ایران از این قاعده مستثنی نیست. اگر چه قالی تحریم می باشد لیکن گذشته از فروش داخلی؛ حجم وسیعی از تولیدات از طریق صادرات به فروش می رود. اما چگونه و به چه نحوی این صادرات انجام می گردد؟ شاید در وهله نخست؛ رمز گشایی آن به نفع جامعه قالی نباشد و یا اینکه به لحاظ امنیتی بازگویی راههای مختلف آن به جامعه تولیدی قالی آسیب جدی وارد کند. اما فارغ از راههای غیرقانونی که شاید در شرایط مبارزه با تحریم ها و تحریم کنندگان عین قانون تلقی شود. لیکن شاید راههای قانونی زیادی برای صادرات فرش دستبافت وجود داشته باشد که می تواند شرایط را بهبود بخشد. این راهها نزد کیست؟ یا اینکه در کجاست؟

واقعیت این است که این راههای قانونی نزد من دولتی؛ شمای غیردولتی به عنوان اشخاص حقیقی و حقوقی قرار دارد. پس چرا ما بی خبریم؟ پاسخ سوال این است: همه ما با خبریم! اما هر کدام جزیره ای جدا از هم به فکر منافع خود بوده و اراده لازم برای همفکری نداریم. فقط تلاش می کنیم از طریق قایق دست ساز خود بدون اینکه پل های همکاری را بسازیم از این جزیره ها متاع خود را صادر کنیم. چاره چیست؟ کاملا مشخص می باشد. ما باید داشته ها و یافته های خود را به اشتراک بگذاریم تا مسیر ناهموار صادرات قالی ایران در بحران تحریم به صورت مهندسی معکوس مدیریت و ارتقاء یابد. روح بازار و تجارت با سود سرشته است. قطعا بازاریان و تاجران در کلیه صنوف و رسته ها منافع خود را دنبال می کنند که این امری طبیعی است و باید هم همین طور  باشد. نگارنده حاضر اگرچه خود دولتی است اما خود سال ها در حوزه فرش صاحب تجربه هست. حداقل در حوزه قالی تلاش کرده و با روحیه بازار به ویژه فرش دستبافت آشناست. می دانیم و نیک می دانید فوت و فن کسب سود در بازار را هیچکس در اختیار دیگری نخواهد داد چون برای بدست آوردن آنها ماهها و یا شاید سال ها تلاش کرده و برند خود را به عنوان نشان اعتماد در داخل و خارج از کشور شناسانده است. طبیعی است این شناخت آسان بدست نیامده تا براحتی اطلاعات تجاری خود را از جمله مشتریان و راههای میانبر را در اختیار رقبای خود قرار دهد. علیرغم اینکه خیلی از تولیدکنندگان و حتی فروشندگان از عدم فروش قالی خود در بازار و عدم صادرات صحبت می کنند و صراحتا اعلام می کنند چنان که قالی ها آنها به فروش برود حتی خیلی از وقت ها نیز نیازی  به وام و حمایت های دولتی نخواهیم داشت.

پس با این اوصاف چه باید کرد؟

1- شناخت دوباره بازارهای قالی جهان 2- شناسایی دوباره صادرکنندگان فرش 3- شناسایی واردکنندگان قالی ایران (هم ایرانی و هم خارجی در خارج از کشور) 4- شناسایی ظرفیت های پنهان دستگاههای دولتی و غیر دولتی در جهت استفاده از قابلیت های آنها در صادرات قالی که مشمول تحریم نیستند.  5- شناسایی پتانسیل های آشکار قالی در راستای هدایت هدفمند صادرات فرش 6- تشکیل جلسه و مذاکره با صادرکنندگان و استفاده از تجربیات آنها در مسیر یکپارچه سازی صادرات قالی 7- هم افزایی نظرات در جهت فروش و صادرات قالی 8- تعیین مکانی برای فروش مستقیم  فرش دستبافت 9 – شناسایی واردکنندگان قالی ایرانی و خارجی از طریق سایت های خارجی زبان 10- شناسایی و تعیین راههای واحد؛ یکپارچه و مطمئن مالی انتقال پول به طریق فیزیکی و یا شاید اینترنتی در شرایط تحریم مخصوص فرش دستبافت (اطلاع رسانی  شاید محرمانه باشد) 11- تلاش و رایزنی از طریق نهادها و سازمان های بین المللی دولتی؛ به ویژه غیردولتی در جهت دفاع از حق مسلم هنر قالی ایران که هنر نباید مشمول تحریم باشد. 12- تشکیل کمیته اجرایی صادرات قالی ایران در مجموعه اتحادیه صادرکنندگان فرش مرکز کشور؛ متشکل از کلیه اتحادیه های صادراتی  قالی کشوری با حضور متولی فرش و با دعوت از نهادها و سازمانهای دولتی و غیر دولتی.

متولی فرش دستبافت باید نقش سیاستگذاری و برنامه ریزی خود را با مهندسی معکوس آغاز نماید. اما در این میان بر فعالان فرش- به ویژه صادرکنندگان- فرض است که با پیگیری مستمر و ارائه پیشنهادات و راهکارهای مناسب متولی فرش را یاری کرده و مطالبات را درخواست نمایند. آنچه باید اتفاق بیفتد اراده  فولادین برای اجرای برنامه ها و اعتقاد به آنهاست. تاکید می شود به شرایط موجود نباید بسنده کرد. باید تلاش کرد تا مسیر ناهموار قالی ایران را با ابزارهای موجود به شرایط بهتری ارتقاء داد. اگر ضوابط نامتعارف وجود دارد باید پیگیری و آن را با روح جمعی رفع کرد. از حرکات و پیگیری های انفرادی به شدت پرهیز باید کرد.

 

  1. شناسایی واردکنندگان موثر قالی خارج از کشور

الف: از طریق سایت های خارجی زبان

ب: از طریق فعالان قالی

شاید ساده انگاری باشد که از صادرکنندگان استراتژیک قالی بخواهیم اطلاعات خودرا در اختیار عموم صادرکنندگان و فعالان فرش دستبافت بگذراند تا اینها نیز بتوانند در صادرات قالی تا حدی به صورت آسان اقدام به صادرات کنند. اما زمان به نفع هیچکس نیست لیکن به نفع عموم حکم خواهد کرد. لذا حفظ و ارتقای نفع عموم در صورتی امکان پذیر است که انباشته های فکری؛ تجربی و مالی همسو و هم جهت به سمت اهدافی واحد و یکسان حرکت نمایند. چنانکه در بخشی از جهان در خصوص شناخت سلایق و بازاریابی طرحها و نیازهای فرش بررسی و اقدام شده؛ ضرورت دارد گزارش مکتوب آن شامل طرحهای مورد نیاز قالی به کل کشور اعلام گردد تا هر کسی متناسب با شیوه های خود نسبت به تولید و بافت اقدام نماید. تجربه سال های قبل ثابت کرده است که با اعزام گروه های بازاریابی فرش دستبافت به کشورهای مختلف توفیق حاصله صرفا از دیدگاه فردی نگه داشته شده است. اما متولی فرش دستبافت و همچنین فعالان این حوزه بایستی در جهت رفع موانع و شناسایی واردکنندگان موثر خارج مسیر مربوطه را هموار کنند.

 

  1. شناسایی صادرکنندگان موثر داخل کشور

الف: از طریق اتحادیه های صادراتی

ب: از طریق پیشکسوتان  قالی

رویکرد جمعی در صادرات قالی ایران در موفقیت آن تاثیر به سزایی دارد. اگرچه صادرکنندگان و پیشکسوتان در داخل کشور تا حدودی شناخته شده هستند اما شاید تاکنون از نظرات و پیشنهادات همه آنها در جمع استفاده نشده است. طبعا در صورت دعوت از آنها و در خواست ارائه راهکار های سازنده برای روان سازی صادرات قالی؛ شاید بتوان بخشی از مشکلات را از میان برداشت. واقعیت این است که به ناچار باید برای حفظ هویت قالی ایران تاوان داد. مصداق این مثل هستیم که کس نخارد پشت من؛ جز ناخن انگشت من. امروز هویت قالی ایران در خطر است، بنابراین باید از تمامی ابزارهای موجود فرش و غیرفرش بایستی کمک گرفت. اگر اراده لازم برای این کار وجود داشته باشد قطعا موفق خواهیم شد و راه های مناسبی خواهیم یافت. وقتی موضوع با صداقت کافی توضیح داده شود فعالان این حوزه؛ بخشی از اندوخته های عملی خود را به صورت مهندسی معکوس در میان خواهند گذاشت. اما صبر و تحمل در پیگیری و تشکیل جلسه در این زمینه از طرف کمیته اجرایی اتحادیه صادرکنندگان قالی ایران بسیار حائز اهمیت می باشد. نمی شود منتظر ماند تا گشایشی به وجود آید بلکه خود باید به استقبال گشایش برویم.

 

  1. بررسی قوانین و دستورالعمل های کلیه دستگاهها و نهادهای دولتی و غیردولتی در جهت استفاده از مزایای آنها در جهت صادرات قالی

الف: از طریق  اتاق های بازرگانی و اتحادیه های صادرکنندگان فرش

ب: با پیگیری از طریق نهادهای دولتی نظیر گمرک و…

همانگونه که در بالا نیز اشاره گردید نهادهای غیردولتی به ویژه اتحادیه صادرکنندگان قالی باید با تشکیل کمیته اجرایی درجهت یافتن راهکار های قانونی رفع تحریم ها در صدد مهندسی معکوس فرش دستبافت و دور زدن تحریم ها به نفع جمع بوده تا در کوتاه مدت منافع عمومی آن نیز به عموم برگردد. در این میان نهادها و سازمان های دولتی نیز باید در این راستا حرکت کنند. اما واقعیت این است تا مطالبه گری از طرف نهادهای غیر دولتی انجام نشود،  دستگاهها و سازمان های دولتی راسا وارد گود موضوعات نخواهند شد. شاید به صورت محدود و نمایشی در انجام اقداماتی عمل نمایند لیکن انجام یک جانبه و بدون مشورت بخش خصوصی راهگشا نخواهد بود. بخش خصوصی خود باید در مرحله نخست آستین بالا زده و با یافتن راهکارهای مطمئن و یا پیشنهاد راهکارهای مورد اعتماد در تسهیل صادرات قالی تلاش نموده و بخش دولتی را وادار به پیگیری نماید. به عنوان نمونه شرکت های پست در دنیا به دلیل ماهیت صلح آمیز بودن فعالیت هایشان از تحریم مصون می باشند. به تبع این موضوع شرکت پست ایران قادر هست از هر نقطه ایران به هر نقطه ای در خارج از کشور قالی را بدون محدویت ارسال کند، اما به دلیل قوانین گمرگی زائد شاید نتوانند کالای ارسالی را برگردانند. وظیفه کمیته اجرایی اتحادیه صادرکنندگان فرش ایران، تشکیل جلسه مستمر و رفع مشکلات مربوطه و مشابه این امر از طریق دستگاهها و سازمان ها می باشد. نگارنده نیک آگاه است که اتحادیه ها در این زمینه ها تلاش می کنند اما حرکت یکپارچه و منسجم از طریق کمیته اجرایی و مستمر در موفقیت آنها حائز اهمیت می باشد.

 

  1. فعال سازی سفارت خانه های ایران در حوزه های اقتصادی و بازرگانی

بخش خصوصی نباید منتظر بخش دولتی بماند. مطالبات مستمر از جانب بخش غیردولتی خود ماهیت مهندسی معکوس صادرات  قالی دارد. ارائه راهکارها؛ پیشنهادات مستمر و وادرا کردن بخش دولتی به منظور تلاش برای رفع مشکلات تحریم و آسان سازی راه ناهموار صادرات قالی حتی با وجود تحریم ها از طریق سفارت خانه های ایران در خارج از کشور قابل پیگیری است.

 

در خاتمه اعلام می دارد بخش دولتی قاعدتا راهکارهای متعددی برای پیشبرد اهداف صادرات قالی دارد، همانند رفع پیمان سپاری ارزی؛ حذف مالیات مواد اولیه قالی؛ حذف مالیات فرش فروشان و غیره. لیکن بخش غیردولتی باید با سماجت و با پیگیری فراگیر موارد را از طریق قوه مقننه و مجریه مطالبه گری کند. از این نظر اراده عملی برای عملیاتی کردن آنها با حضور بخش دولتی نیازمند تلاش و پیگیری است.

■ مجله انجمن- شماره 42


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

© تمامی حقوق متعلق یه نشریه می باشد

طراحی سایت ، فرابین پندار تبریز