مبحثی تازه در حوزه قالی تبریز و آذربایجان | علی سلیمانی

مبحثی تازه در حوزه قالی تبریز و آذربایجان | علی سلیمانی
 بهمن ۲۵, ۱۳۹۹  goroob online  7 هنر
مبحثی تازه در حوزه قالی تبریز و آذربایجان | علی سلیمانی

مبحثی تازه در حوزه قالی تبریز و آذربایجان | علی سلیمانی

فعال حوزه قالی تبریز و آذربایجان

قالی در سر زمین کهن ایران برای خود هویتی دیرین دارد . اما قالی در آذربایجان فراتر از هویت ؛ نقش راهبری نیز دارد . این موضوع به اعتراف مسئولین فرش ودر زبان آشنایان به این حوزه جلوه بسیار مناسبی دارد . بعضی مطالب ضرورت دارد از زبان سوم شخص بیان گردد تا واقعیت موضوع برای مخاطبان مفهوم شود . احساس اینکه دیگران آن چیزی که تو در دل می گویی دریافته اند و قلب شان تسخیر شده است .رسالت سنگین مسئولیت را کاهش می دهد . تکثیر این انعکاس در دلها و نگاه ها در منبع صدا واقعیت پیدا می کند . رئیس مرکز ملی فرش ایران در سفر اخیر خود به استان آذربایجان شرقی ؛ اعلام کردند : تبریز می تواند مدیریت بازار فرش جهان را بر عهده بگیرد . ایشان همچنین گفتند : در هنر – صنعت فرش ؛ نام آذربایجان شرقی به خصوص تبریز نه فقط در ایران بلکه در کل دنیا پیچیده است . وی همچنین با اشاره به اینکه پایتخت فرش ایران تبریز است پس باید توجه ویژ ه ای به صنعت در این کلانشهر داشته باشیم .
تبریز و آذربایجان به پشتوانه اندیشه ؛فرهنگ ؛ هنر ؛ صنعت و تجارت ؛ همیشه پیشرو تحولات اجتماعی ؛ سیاسی ؛ اقتصادی و تاریخی بوده است .شهر اولین ها عنوان با مسمایی برای شهر تبریز بوده و تعارف شعاری درآن وجود ندارد . بلکه از عقبه تاریخی تلاشگر آن حکایت دارد . نوآوری های متعدی در تبریز درحوزه های تحول اجتماعی ؛ اندیشه ،فرهنگ ؛ صنایع و تجارت در حوزه تمدنی آن به وقوع پیوسته است .در این مسیر پرفراز و نشیب این تحولات نه تنها در ایران تاثیر داشته است . بلکه قواره جهانی به آثار فکری و عملی خود بخشیده است . صاحبان اندیشه و صنایع آن حتی در خارج از مرز های وطنی تحولات را رقم زده و مسیر کشور را به سمت و سوی جهانی و پیوند با آن هدایت کرده اند. همچنانکه تبریزوآذربایجان خاستگاه اصلی تحولات و تاثیرات روشنگرانه ای همچون انقلاب مشروطیت با پایداری ستارخان و باقرخان و سایر یاران و اندیشمندان دیگر می باشد. اینک نقش قالی و آذربایجان ؛ در حدیث دیگران خوش درخشیده است . تبریز به عنوان پایتخت فرش ایران و جهان ثبت جهانی شده و چشم تحول به آن دوخته شده است . اما آذربایجان صرفا در تبریز خلاصه نمی شود . علاوه بر تبریز9منطقه جغرافیایی قالی این استان در اداره کل مالکیت های صنعتی کشور به ثبت ملی رسیده است . سه نشان دیگرشامل قالی تبریز؛ قالی هریس و تابلو فرش سردروددر سازمان جهانی مالکیت معنوی وایپو ) (wipoبه ثبت بین المللی رسیده است . اینک از دل محدویت ها و تحریم ها ؛ می تواندتحول دیگری را درحوزه قالی به یادگار بگذارد . همانگونه که آذربایجان تا مقام ارتقای هنر های زیبای قالی در اعصار گذشته پیش رفته است . هم اینک نیز با استعانت ازپیشینه تاریخی خود؛ قادر است با توان و برتری بافندگان ؛ هنرمندان و تاجران خود در مقیاس جهانی پیشتازی نماید . با شناخت بخش اندکی از داشته هاو اقدامات گذشته و حال قالی تبریز و آذربایجان با افتخارتمام و به مدد الهی ؛ هوشمندانه و با در نظر گرفتن کلیه مشکلات سیاسی و اقتصادی دردل پیشبرد اهداف عالی جهانی قالی پیش خواهیم رفت . در این راستاءبرخی از ظرفیت های شناخته شده این دیار کهن فرهنگی ؛ هنری و تجاری قالی تبریز و آذربایجان در ذیل می آید. باشد که ریل محکم گذشته تاریخی ؛ راهنمای آینده مطمئن و پرتلاش قرار گیرد .
1-معرفی تبریز به عنوان پایتخت فرش جهان در شورای جهانی صنایع دستی) wcc (
در سال 1394 شمسی مطابق با سال 2015میلادی
2-ثبت بین المللی 3 نشان جغرافیایی قالی آذربایجان در سازمان جهانی مالکیت معنوی وایپو ( wipo) شامل تبریز – هریس و تابلو فرش سردرود در سال 1392شمسی مطابق با 2103سال میلادی

3-ثبت ملی 9 نشان منطقه جغرافیایی قالی اذربایجان شامل تبریز – هریس -تابلو فرش سردرود – مهربان – بخشایش – خواجه – سراب – شربیان و آذرشهر در اداره کل مالکیت های صنعتی کشور .( از سال 1388الی 1393)

4-آمارتقریبی بالای 200هزار نفری بافندگان دیگراز ظرفیت های این استان است .

5-تنوع در طرح و نقش و هدایت مدیریتی این استان در امر طرح و تولید در کل کشور امری نهادینه شده در حوزه های مختلف می باشد . در کل ایران نشانه های حضور قالی آذربایجان ؛تبریزو هنرمندان آن مشاهده می شود .

6-مدیریت بلافصل طراحی ؛ فناوری ؛ بافت و تولید تابلو فرش کشور با محوریت این استان به ویژه سردرود که ثبت جهانی شده است . اشتغالزایی تقریبی بالای 200هزار نفری در کل کشور در این حوزه امری نهادینه شده است .

7-سهم 35 الی 40در صدی صادرات فرش دستبافت متناسب با ظر فیت های کشوری

8-مهد بافت و تولید قالی های هنری صوف بافی – قالی های حجمی _ ریز بافت با رجشمار بالا که هم اکنون نیز ادامه دارد .کما اینکه قالی های این استان به ویژه تبریز در رجشمار های 50 به بالا بیشتر ماهیت هنری دارند .

9-محل تولید فرش های دستبافت با وجود مجتمع ها و کارگاههای کارفرمایی بزرگ که هم اکنون نیزادامه دارد .دراین مجتمع ها اغلب تولیدات با رجشمار های بالا و قالی های ظریف و زیبا با نظارت کامل کیفی تولید می شود. یکی از دلایل ثبت جهانی تبریز به عنوان پایتخت فرش جهان در سال ( 2013میلادی)1392توسط سازمان جهانی وایپو( wipo ) و همچنین از جانب شورای جهانی صنایع دستی و آسیا و اقیانوسیه( wcc )1394 (2015) وجود کارگاهها و مجتمع های بزرگ قالیبافی بود . غدا هیجاوی رئیس شورای جهانی صنایع دستی از زیبای های فرش تبریزدر آن تاریخ اظها رشگفتی نموده و اعلام کردند: تاکنون در هیچ نقطه جهان چنین قالی های زیبایی با این حجم و انبوه از تولیدات بزرگ ندیده است . همچنین رئیس سازمان وقت وایپو ؛ماتیس گز و هیات همراه پس از رویت از نزدیک بر ثبت جهانی قالی تبریز ؛ هریس و تابلو فرش سردرود بر اساس مدارک مستند اقدام کردند .

10-وجود بازار ها ؛ سراها ؛ دالان ها و تیمچه های بزرگ سنتی فروش قالی که هم اکنون نیز به روال گذشته ادامه دارد . نماد بازار سنتی فرش دستبافت ((بازار مظفریه تبریز ))است . قالی های زیبا در این بازار و سایر سراها ؛ دالان ها و تیمچه های دیگر بازار بزرگ تبریز ؛نمادی از فرهنگ و هنر بی بدیل آذربایجان است . این بازار نیز در ثبت تبریز به عنوان پایتخت قالی جهان موثر می باشد .
11- وجود پیشکسوتان متعدد در حوزه های مختلف طراحی و نقاشی ؛ بافت – تولید – رنگرزی – روفه گری و …
12-منشاء تاثیر در تصویب قوانین کشوری در مجلس قانون گذاری و اجرای آن در حوزه قالی ؛نظیر بیمه قالیبافان در سال 1388؛ اصلاح و مجوز های قالی و…

13-وجود تشکلهای قالی مختلف در کل استان آذربایجان شرقی . تعاونی ها روستایی و شهری – اتحادیه های صنفی – صادراتی – فروش –تولید کنندگان و بافندگان . انجمن طراحان و نقاشان قالی آذربایجان .

14-کانون تنوع بافت درطرحهای هندسی و جادویی قالی های ذهنی هریس در عرصه جهانی و همچنین تنوع بافت در کل استان شامل مهربان – شربیان – بخشایش – خواجه – اهر – کلیبر – ورزقان و سایر شهر ها و روستا های اطراف و…

15-دومین مرکز و کانون اصلی بافت قالی ایپک کشور در شهرستان مراغه در استان آذربایجان شرقی مستقر می باشد . و سایر شهرهای پیرامونی دیگر نظیر بناب – ملکان – هشترود – چهاراویماق ؛ عجبشیرو روستاهای اطرف .

16- صاحب برند متفاوت دیگر؛ در دل بافته های قالی آذربایجان که ثبت ملی شده همچون قالی آذرشهر که در این استان و کل کشور مشهور می باشد .

-17وجود دانشکده فرش دانشگاه هنر اسلامی تبریز در مرکز استان و مراکز دیگر آموزش فنی و تخصصی قالی تحت پوشش اتحادیه ها و تعاونی های فرش و سایر مراکز آزاد دیگر.
18-اشتغال زایی در کل کشور از طریق جامعه فرش این استان کاملا مشخص می باشد . لذا فناوری هاو طرحهای این استان کاملا در سطح کشور قابل مشاهده است .

19- وجود مراکز متنوع تولید و فروش مواد اولیه قالی ؛ کارگاههای رنگرزی ؛ روفه گری ؛ چله کشی ؛ طراحی و نقاشی ؛در مجموع وجود استاندار های حوزه قالی ؛ حکایت از تاریخی ارزشمند از فرش دستبافت این منطقه دارد .

مکتب قالی تبریز و آذربایجان در مسیرطولانی تاریخی خود با بهره مندی از ذهن های خلاق هنری ؛ برشناسه ای شناخته شده ازگره ترکی قالی پازیریک استوار است .لذا غنی سازی و توجه به داشته های ارزشمند حوزه هنری ؛ تجاری ؛ تولیدی و به ویژه منابع انسانی در ساختار قالی آذربایجان در پیشبرد اهداف عالی رهبری فرش ایران و جهان قطعا با همراهی و مساعدت کلیه دست اندرکاران دلسوز ممکن خواهد بود . بدین منظور بایسته است جامعه قالی استان بیشتر با ترجیح ارتقای منافع عمومی قالی بر منافع خصوصی؛ برارتقای همه جانبه قالی ایران و آذربابجان در سطح جهانی منشاء تاثیر باشند . باشد که معنا و مفهومی تازه درراهبری فرش ایران در حدیث دیگران باقی بماند . ( من الله توفیق)


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

© تمامی حقوق متعلق یه نشریه می باشد

طراحی سایت ، فرابین پندار تبریز