فیلمسازی با دغدغه بحران هویت | یئشیم اوستا اوغلو

فیلمسازی با دغدغه بحران هویت | یئشیم اوستا اوغلو
 آبان ۹, ۱۳۹۹  goroob online  سینما
فیلمسازی با دغدغه بحران هویت | یئشیم اوستا اوغلو

فیلمسازی با دغدغه بحران هویت | یئشیم اوستا اوغلو

نگاهی به زندگی و آثار یئشیم اوستا اوغلو (Yeşim Ustaoğlu) | محمد الفت

یئشیم اوستا اوغلو، کارگردان، سناریست و تهیه کننده فیلم در سال 1960 درمنطقه ساری قمیش قارص ترکیه واقع در منطقه مرزی ترکیه- ارمنستان به دنیا آمد. پدرش محمت جناب چشم پزشک و مادرش معلم ادبیات بود، از این رو تمام دوران کودکی اش در سفر گذشت و از این رهگذر اغلب مناطق فلات آنادولو را از نزدیک مشاهده کرد. پدر و مادرش اهل ترابزون بودند ولی به دلیل محل کار پدرش در قارص به دنیا آمد. در سال 1966 در ترابزون وارد مدرسه ابتدایی شد و در سال 1971 دوره ابتدایی را تمام کرد. در سال 1974 دوره راهنمایی و در سال 1977 دوره دبیرستان را به پایان رساند و وارد دانشکده معماری دانشگاه کارادنیز شد. درحین تحصیل در این دانشگاه، بورس تحصیلی از اتریش دریافت کرد و در ارتباط با هنرهای صحنه یی فارغ التحصیل شد و بعدا وارد دانشکده فنی ییلدیز استانبول گردید و در رشته مرمت و معماری فارغ التحصیل شد. او در حین تحصیل به خبرنگاری روی آورد.
اولین فیلم کوتاهش را به نام «شکار یک لحظه» در سال 1984 ساخت. داستان در مورد زنی است که برای تسویه حساب خود با گذشته اش سفری را آغاز میکند و در این میان گذشته و حال را در مقابل هم می گذارد.
بعد فیلم کوتاه «ماگنافانتاگنا» را با موضوع فلسفی «مرگ» و کشف مرگ توسط یک کودک ساخت. در سال 1987ساخت. در سال1991 فیلم کوتاه «دوئت» که به بحران هویت جوانی موسیقیدان می پردازد که از آلمان بازگشته و انزوا را برگزیده بود، را می سازد و در سال1992 فیلم کوتاه «هتل» را کارگرانی کرد. این فیلم داستان یک مردیست که در هتل گمنامی در استانبول شاهد جنایتی می شود این فیلم کافکا وارانه بگونه یی پیش می رود که شاهد از طرف قاتل تعقیب و طوری داستان پیش می رود که شاهد به قتل می رسد ولی طوری که انگار قتل را شاهد انجام داده است…
اوستا اوغلو با چنین کارنامه ای از فیلم های کوتاهش نشان داده بود که دغدغه اش بحران هویت است،او برای هر چهار فیلم کوتاهش توانست جوایز مهمی را از جشنواره های مختلف کسب کند.
یئشیم اوستا اوغلو اولین فیلم بلندش را به نام «سرنخ» را در سال 1994 بر اساس فیلمنامه ای از همسرش تایفون پیرسلیم اوغلو کارگردانی نمود. یک تریلر روانشناختی با تمی سیاسی که به عنوان اولین کار یک فیلمساز زن شروعی حیرت انگیز بود. «سرنخ» که درباره بحران هویت یک مامور پلیس زبده بود و حال و هوایی کافکایی داشت، در جشنواره های استانبول و کلن جایزه بهترین فیلم را از آن خود کرد
در سال 1999 فیلم «سفربه سوی خورشید» را به تهیه کنندگی بهروز هاشمیان* و با موسیقی زیبای والتکو استفانوفسکی می سازد، «سفر به سوی خورشید» درباره دوستی دو جوان ترک (محمت از غرب ترکیه) و کرد (برزان از شرق ترکیه) بود. دو نفر از دو سوی فلات آنادولو که در ابر شهری به نام استانبول گم شده بودند. اگر در فیلم «سرنخ»، مرگ نوازنده ای خرده پا باعث تحولی عمیق در زندگی کارآگاه پلیس شد، در «سفر به سوی خورشید» نیز مرگ برزان زمینه ساز سفر محمت به سوی خودآگاهی بود. سفر به سوی خورشید که فیلمی جاده ای بود، موفق شد جایزه بهترین فیلم و بهترین کارگردان از جشنواره استانبول، بهترین فیلم، بهترین کارگردان و بهترین فیلمنامه از جشنواره آنکارا، جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره والادولید و جایزه فرشته آبی از جشنواره برلین را به چنگ آورد.
یئشیم اوستا اوغلو در سال 2003 شرکت فیلمسازی «اوستا اوغلو فیلم» را بنیان نهاد و به کار تهیه کننده گی روی آورد. در سال 2004 فیلم «در انتظار ابرها» را باز به تهیه کنندگی بهروز هاشمیان بر اساس کتاب «تاماما» اثر يورگوس آندرآديس کارگردانی کرد. داستان این فیلم در مورد دختریست به نام النی که رومی تبار است و از کوچ کنندگان در سال 1916 می باشد. النی در این کوچ اکثراعضای خانواده خود را از دست می دهد خانواده یی ترک سرپرستی اش را می پذیرند ولی او در این میان بر اثر از دست دادن برادر کوچک خود نیکو دچار عذاب وجدان شده و… اوستا اوغلو در این فیلم نگاهي عميق به بحران هويت خلق شده بر اثر سياست هاي غلط دولتي دارد
یئشیم اوغلو در سال 2008 فیلم جعبه پاندورا را می سازد. فیلم داستان مادری است که دچار فراموشی می شود و فرزندانش تصمیم دارند او را به سرای سالمندان بسپارند در این میان نوه اش او را به زادگاهش بر می گرداند تا اینکه…
اوستا اوغلو در سال 2012 فیلم «برزخ» را کارگردانی می کند، فیلم داستان دو جوان به نام های زهرا و اولقون است که در یک ایستگاه پمپ بنزین کنار اوتوبان کار می کنند، آن دو در انتظار برنده شدن در بلیط بخت آزمایی و دگرگون شدن زندگی شان از راه بدست آوردن ثروت باد آورده هستند در این میان راننده کامیونی وارد پمپ بنزین می شود و زهرا عاشق او می شود و در این میان اوست که معصومیت اش را در راه آرزوهایش به باد می دهد.

در سال 2016 فیلم «شک» را می سازد. شک داستان دو زن جوان به نام های شهناز و الماس است که بعد از یک شب طوفانی و تاریک بهم برخورد می رسند و این آغاز یک تسویه حسابی طولانی و سخت می شود.

■ آثارسینمایی یئشیم اوستا اوغلو

– فیلم های کوتاه:
1. شکار یک لحظه 1984
2. ماگنافانتاگنا 1987
3. دوئت 1990
4. هتل 1991

– فیلم های بلند:
1. سرنخ (İz) 1994
2. سفر به سوی خورشید (Güneşe Yolculuk) 1999
3. در انتظار ابرها (Bulutları Beklerken) 2004
4. جعبه پاندورا (Pandora’nın Kutusu) 2008
5. برزخ (Araf) 2012
6. شک (Tereddüt) 2016

– جوایز مهم سینمایی:
1. برای فیلم «سرنخ»
– جایزه به عنوان بهترین فیلم ازجشنواره فیلم استانبول در سال 1995.
– جایزه برای بهترین فیلم از جشنواره فیلم ترک کلن آلمان.
2. برای فیلم «سفر به سوی خورشید»
– جایزه دوربین ظلایی از فستیوال فیلم سائوپولو در سال 2000
– جایزه بهترین فیلم اروپا با نام فرشه آبی از فستیوال برلین 1999
– جایزه صلح هانریش بل
– جوایز بهترین فیلم، بهترین کارگردانی از فستیوال فیلم استانبول
– جوایز بهترین فیلم، بهترین کارگردانی و بهترین سناریو از فستیوال فیلم آنکارا
– جایزه ویژه هئیت ژوری از جشنواره والادولید اسپانیا
3. برای فیلم «در انتظار ابرها»
– جایزه بهترین فیلم از جشنواره حیفا2005
– جایزه ویژه منتقدین فستیوال فیلم ایروان ارمنستان
– جایزه ویژه هئیت داوران و جایزه بهترین بازیگر زن به خانم از فستیوال فیلم استانبول
4. برای فیلم «جعبه پاندورا»
– جایزه بهترین فیلم از فستیوال فیلم بوستون آمریکا در سال 2010
– جایزه بهترین فیلم از فستیوال سن سباستین در سال 2008
– سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر 2009 برای بهترین فیلم بهتری بازیگر زن به سه هنرپیشه زن فیلم تسیللا چلتون، دریا آلابورا- اؤول آوکیران
– بهترین بازیگر نقش اول زن به خانم تسللا چلتون از جشنوارهای فیلم استانبول- والنتیس فرانسه- جشنواره امینس فرانسه
5. برای فیلم «برزخ»
– جایزه بهترین فیلم از فستیوال فیلم دوبی در سال 2012
– پیله طلایی جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن به خانم «نسلحان اتا گول» نقش مکمل زن به خانم «نیهال یالچین» و بازیگر جوان برای باریش حاجی خان و بهترین کارگردان هنری به عثمان اؤزجان، از فستیوال فیلم آدانا2012
– جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن به خانم «نسلحان اتا گول» از فستیوال «فردای مسکو» روسیه 2012
– جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن به خانم «نسلحان اتا گول» از فستیوال توکیو
– جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن به خانم «نسلحان اتا گول» از فستیوال «فیلم پونه» هندوستان
6. برای فیلم «شک»
– جایزه ویژه هئیت ژوری از فستیوال فیلم حیفا
– جایزه پرتغال طلایی بهترین فیلم- بهترین کارگردانی- بهترین بازیگر نقش زن برای خانم «عجم اوزون» از فستیوال فیلم آنتالیا
– جایزه بهترین فیلم از فستیوال فیلم کره جنوبی
7. برای فیلم «شکار یک لحظه» از جشنواره فیلم های کوتاه IFSAK به عنوان بهترین فیلم کوتاه
8. برای فیلم «دوئت» جایزه بهترین فیلم کوتاه از جشنواره فیلم های کوتاه جشنواره یونوس نادی در سال 1991
9. برای فیلم «هتل» جایزه بزرگ جشنواره فیلم های کوتاه جشنواره فیلم مدیترانه در سال 1992

■ منبع: مجله غروب- شماره 4

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

© تمامی حقوق متعلق یه نشریه می باشد

طراحی سایت ، فرابین پندار تبریز