اقتصاد کشور ما بی ثبات و دستورالعمل ها متغیر است

اقتصاد کشور ما بی ثبات و دستورالعمل ها متغیر است
 مهر ۲۱, ۱۴۰۰  goroob online  اقتصاد , انجمن
اقتصاد کشور ما بی ثبات و دستورالعمل ها متغیر است

گفتگو با دکتر محمود جامساز، تحلیلگر اقتصادی

تجارت خارجی ما در ارتباط مستقیم با روابط دیپلماتیک ما با کشورهای جهان است، از طرفی موضوع احیای برجام هم هنوز حل نشده و با توجه به شواهد موجود تا مدت‌ها هم حل نخواهد شد. اگر هم به نحوی حل شود و بخشی از پول‌های ایران آزاد شود چون وضعیت FATF، CFT و پارلمو در ایران مشخص نبوده و تراکنش های مالی ایران شفاف نیست هیچ بانکی حاضر نخواهد بود با جمهوری اسلامی مبادلات بانکی  برقرار کند.

جامساز در ادامه این گفتگو افزود: دلیل آن هم این است که این احتمال وجود دارد که سازمانهای بازرسی و نظارتی تحت امر و ‌حاکمیت آمریکا منشاء یکی از مبادلات بانکهای خارجی با جمهوری اسلامی را غیرشفاف اعلام کنند که در این صورت بانک‌خاطی مشمول پرداخت جریمه‌های  سنگینی خواهد شد و به همین جهت بانکهای بین المللی در انجام امور بانکی با ایران شرط احتیاط را پیش میگیرند. از این رو‌ یکی از موانع عمده عدم همکاری سیستم بانکی دنیا با جمهوری اسلامی  است که سد راه تجارت خارجی یعنی صادرات و واردات است. به همین جهت تجارت خارجی ما در انزوای بین المللی قرار گرفته است. جامساز تصریح کرد: البته که با برخی از کشورهای همسایه معاملاتی داریم ولی در حدی نیستند که بتواند نیازهای ایران را برطرف کنند. اگر هم با چین و روسیه مراوداتی داریم باید پذیرفت این دوکشور به دلیل برخورداری از قدرت سیاسی، اقتصادی، و نظامی نسبت به ما همواره دست بالا را داشته اند و سالها در پی تسلط بر منابع عظیم و بنادر کشور ما بوده اند. از همه مهمتر این دو کشور از اعضاء اصلی شورای امنیت سازمان ملل متحد هستند که در زمان احمدی نژاد ۶ قطعنامه تحریم علیه کشورمان امضاء نمودند. شاید بتوان گفت ایران جایگاه حاشیه ای در روابط دیپلوماتیک با چین و روسیه دارد. به هر حال در منطقه آسیا ایران اولویت اول  این دو کشور نیست. در سالهای اخیر هم آماری از اداره گمرک جمهوری خلق چین مبنی بر کاهش شدید صادرا ت نفت به چین منتشر شده البته صادرات از طریق دور زدن تحریمها همچنان انجام می شود اما نه در حجم و اندازه گذشته.

این تحلیلگر اقتصادی در مورد برداشتن سقف و سابقه واردات از سوی وزارت صمت برای توسعه صادرات هم اظهارکرد: ما باید برای واردات منابع داشته باشیم این منابع از کجا تامین خواهد شد، آیا قرار است از همان ارز 4200 تومانی، کالاهای اساسی موردنیاز مردم را وارد کنیم که سوابق نشان از ایجاد رانت و فساد و اختلاس چند هزار میلیاردی می‌دهد.

او ادامه داد: متاسفانه همیشه قوانینی را وضع می‌کنیم که این قوانین یا دستورالعمل‌ها به منابع نیاز دارد، اما اولویت را به تأمین منابع نمی دهیم ولی دستورالعمل‌ها را صادر می کنیم. در مورد واردات هم همینطور است. اینک گفته شده صادرکننده‌ها می توانند از ارز حاصل از صادرات کالا ارز واردات را تأمین کنند. اولا ما چه صادراتی داریم؟ بیشترین تولیدات کشور مرتبط به واردات مواد اولیه و کالاهای نیمه ساخت، تکنولوژی و ماشین آلات است که بتوانیم تولید با کیفیت انجام بدهیم.

جامساز افزود: وقتی تولید به سبب عدم تخصیص ارز برای واردات مورد نیاز خود در حال توقف است هنگامی که بهره وری و سرمایه گذاری و رشد اقتصادی کشور در حد صفر است؛ چگونه می‌توان کالاهای ساخت داخل را به خارج از کشور صادر نمود، حال پرسش اینست. آیا قادر به رقابت در عرصه بازار های بین المللی هستیم؟ بر فرض چنانچه کالائی صادر کردیم وجوه آن را چگونه و با چه سیستم بانکی به کشور بازگردانیم. جز کشورهائی نظیر عراق و سوریه و لبنان و ونزوئلا برخی از کشورهای مرز های شمالی دیگر مقاصد صادراتی ما کجا هستند؟ قدرمسلم اروپایی‌ها مشتریان سنتی ما بودند ولی به دلیل تحریم از این بازار محروم شدیم. سال‌ها با آمریکا نیز مراودات تجاری داشتیم و کالاهائی نظیر پسته و فرش و زعفران  به این کشور صادر می کردیم‌ ولی اینک‌ به دلیل تحریم‌ها تجارت با مشتریان سنتی خود را از دست داده ایم. بنابراین تجارت خارجی را با کشورهائی نظیر آنچه ذکر کردم و خود با مشکلات اقتصادی دست بگریبانند انجام می دهیم که البته اینها هم در حدی نیستند که بتوانند نیازهای ارزی و کالایی ما را برطرف کنند.

 

تهاتر فرصتی برای سوءاستفاده خارجی‌ها

جامساز در پاسخ به این سؤال که در صحبت‌های وزیر صمت از تهاتر صحبت شده؛ این تهاتر با چیست کدام کالا یا خدمات تهاتر می‌شود؛ توضیح داد: وقتی صحبت از تهاتر می‌شود چون ما در تحریم هستیم کشورهای دیگر سوءاستفاده کرده و کالاهایی اغلب بی کیفیت را با قیمت بالاتر در مقابل واردات از ما تهاتر می کنند. این است که معضل صادرت و واردات با بخشنامه حل نمی‌شود. ریشه معضلات اقتصادی ساختار بیمار و معیوب اقتصاد کشور است که طی 43 ساله نشان داده متغیرهای کلان اقتصادی ما به چه سمتی حرکت کرده‌اند.

او ادامه داد: مردم ما در چه وضعیتی قرار دارند و در چه سطحی از رفاه بین‌المللی قرار دارند. قدرت خرید پول ما چقدر کاهش پیدا کرده است؟ به اشتباه بارها گفته شده که با افزایش نرخ دلار ارزش پول ملی کاهش یافته و قیمت کالاها افزایش پیدا می کند درحالیکه وقتی ارزش ريال کاهش می یابد ارزها قیمت پیدا می کنند. بنابراین باید سیاست های پولی و مالی مان را اصلاح کنیم که در ارتباط با تورم و نقدینگی و افزایش هزینه های تولید و غیره است که قیمت کالاها را افزایش می دهد و موجب گرانی می شود.

این تحلیلگر اقتصادی افزود: اگر سیاست های پولی مان را اصلاح و تورم را مهار کنیم از ارزش پول ملی ما کاسته نمی شود و ارزهای معتبر خارجی روند افزایشی نمی گیرند. یعنی مشکل اصلی ما سیاست های اقتصادی است که در داخل اتخاذ می شود و ارتباطی هم به خارج ندارد. اگر درآمدهای حاصل از نفت واقعا به صورت بهینه بین نیازهای واقعی اقتصاد تخصیص می یافت و اگر صندوق توسعه ملی مان بر اساس آنچه که طراحی شده بود عمل می کرد یا همان حساب ذخیره ارزی مان بر اساس سیاستهای بی خردانه دولتهایمان از اهاف خود منحرف نمی شد، اینک چنین وضعیتی نداشتیم که وقتی ورودی های دلار به کشور بسته شود اقتصاد بسمت تلاشی رود.

او گفت: سیاست های داخلی ما در حوزه اقتصادی سیاست های معیوبی است که نه تنها اقتصاد را به جلو حرکت نداده بلکه اقتصاد ما در قیاس با کشورهای دیگر واپسگرا نیز شده است. تنها چهار کشور در دنیا تورم بدتر از ما دارند، معدل ‌رشد اقتصادی ما در 10 سال گذشته صفر بوده و این باعث تاسف برای کشوری با این همه منابع زیرزمینی و روزمینی و نیروی انسانی است.

جامساز اضافه کرد: هیچ کشوری حاضر به سرمایه گذاری در ایران نیست چراکه اقتصاد کشور ما بی ثبات و دستورالعمل ها متغیر است و تغییر مدیران به سرعت اتفاق می افتد ضمن اینکه  مقام و منصب بر اساس رانت توزیع می شود و تخصص در رده های تصمیمات کلان اقتصادی جایگاهی ندارد. از طرفی پیش بینی ناپذیری آینده اقتصاد کشور و عدم امنیت حقوق مالکیت هم نقطه منفی دیگری در جذب سرمایه گذاری داخلی و خارجی است.


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

© تمامی حقوق متعلق یه نشریه می باشد

طراحی سایت ، فرابین پندار تبریز